Hiển thị các bài đăng có nhãn Công trình của đồng nghiệp. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Công trình của đồng nghiệp. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, ngày 19 tháng 9 năm 2011

CỐT LÕI CỦA HIẾN PHÁP: GIỚI HẠN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC

Bài phỏng vấn GS.TS Nguyễn Đăng Dung, 
phóng viên Nghĩa Nhân, 
Nguồn: Báo Pháp luật thành phố Hồ Chí Minh, 
đăng ngày 18/9/2011, truy cập tại đây.

Bằng việc Quốc hội lập ra Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp (HP) 1992, sau đó Ủy ban Dự thảo lập ra Ban Biên tập sửa đổi HP, Nhà nước đã có những bước đầu tiên lập hiến cho giai đoạn phát triển mới của nước nhà.
Nhưng để ra được một bản HP có giá trị trường tồn, việc trước tiên phải làm là gì? Pháp Luật TP.HCM đặt câu hỏi ấy với ông Nguyễn Đăng Dung, GS khoa Luật - ĐH Quốc gia Hà Nội, chuyên gia đầu ngành về HP ở Việt Nam. 
Theo tôi, việc đầu tiên là phải có cách hiểu đúng về HP. Đây là việc khó, bởi giới chuyên môn chúng tôi thấy rằng chúng ta thiếu vắng chủ nghĩa HP. Chủ nghĩa HP ấy bao gồm hệ quan điểm, tư tưởng về vai trò, vị trí của HP trong đời sống mà cốt lõi là nhận thức được HP chính là giới hạn quyền lực nhà nước - GS Nguyễn Đăng Dung giải thích.
Quyền lực nhà nước là rất cần, là đương nhiên để duy trì trật tự. Nhưng quyền lực nhà nước cũng có thể sai và có xu hướng tha hóa nên chủ nghĩa HP đòi hỏi quyền lực ấy phải được giới hạn. Nền cộng hòa mà chúng ta xây dựng từ 1945 thừa nhận một nguyên tắc mọi quyền lực thuộc về nhân dân. Từ lúc ấy, giới hạn quyền lực được đặt ra bởi chính nhân dân. Người dân, bằng nhiều hình thức khác nhau, đòi hỏi một khế ước hay bản văn, giới hạn quyền lực của Nhà nước.

Thứ Sáu, ngày 16 tháng 9 năm 2011

HỌC Ở HIẾN PHÁP NĂM 1946

 
Muốn xây dựng một nhà nước pháp quyền trước hết phải có một bản Hiến pháp dân chủ. Bản Hiến pháp dân chủ là bản Hiến pháp phải do toàn dân hoặc Quốc hội lập hiến thông qua và phải được đặt ở vị trí cao hơn nhà nước. Nói một cách khác muốn tránh lạm quyền thì quyền lực nhà nước phải bị giới hạn bởi chính bản Hiến pháp dân chủ đó. Trong lịch sử chúng ta đã từng có một bản Hiến pháp được xây dựng trên tinh thần dân chủ như thế đó là Hiến pháp năm 1946.
Ý kiến của tác giả Nguyễn Sĩ Dũng trong bài viết dưới đây một lần nữa khẳng định cần phải "học ở Hiến pháp 1946", học ở những giá trị lập hiến mà chúng ta đã có trong lịch sử từ cách đây hơn 60 năm. Rất nhiều những nhà khoa học khác cũng đã lên tiếng đồng tình với việc cần phải trở lại với những giá trị của Hiến pháp 1946, trở lại với những giá trị đích thực của Hiến pháp. 
Mong rằng quyền phúc quyết Hiến pháp của người dân sẽ được qui định và được hiện thực hóa trong lần sửa đổi Hiến pháp tới đây.  
Đất nước này là đất nước của hơn 90 triệu đồng bào. Vì thế xây dựng một nhà nước của dân thì không thể khác hơn nhân dân phải có quyền được phúc quyết Hiến pháp.
NMT

Thứ Tư, ngày 18 tháng 5 năm 2011

BÀI VIẾT "DỖI LÊN, DỖI XUỐNG, DỖI NGANG"

Nguyễn Minh Tuấn
Bài viết dưới đây tác giả đề cập đến một vấn đề, đúng hơn là một căn bệnh xã hội - căn bệnh "dỗi". Qua cách viết hóm hỉnh, gần gũi như đang trò chuyện với bạn đọc, cùng cách diễn đạt ngắn gọn nhưng sâu sắc, tác giả đã chỉ ra được những biểu hiện, tác hại và cả những khuyến nghị nhằm đẩy lùi lối làm việc bất hợp tác một cách phi lý, động thái "cắt cầu", cũng như thói làm việc ích kỉ, chỉ nghĩ đến bản thân trong xã hội hiện nay. 

Chỉ có một điều nhỏ tôi vẫn băn khoăn khi cuối bài viết tác giả đề xuất: "Và một khi những tranh chấp xảy đến, hãy ngồi vào bàn và thương nghị. Nếu hệ thống luật pháp tỏ ra bất lực, phải thiết kế,  thay đổi, kiện toàn chúng." Ở luận điểm này, phải chăng tác giả đã quá cường điệu hóa vai trò của pháp luật?

Đây là một đề xuất đúng và cần, nhưng tôi nghĩ vẫn chưa đủ, nhất là câu thứ hai khi tác giả cho rằng "nếu luật pháp bất lực thì phải thiết kế, thay đổi, kiện toàn chúng". Cách viết đó khiến độc giả hiểu rằng luật pháp dường như là công cụ duy nhất để điều chỉnh hành vi con người và điều chỉnh các quan hệ xã hội, kể cả khi luật pháp đã bất lực vẫn mong thiết kế, kiện toàn chúng.