MÔ HÌNH QUẢN LÝ PHI TẬP TRUNG THỜI TRẦN VÀ NHỮNG GỢI MỞ TRONG THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT 27/NQ-TW VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN MỚI

PGS.TS. Nguyễn Minh Tuấn

ThS. NCS. Trần Tuấn Kiệt

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà nội

Bài tham luận tại Hội thảo quốc gia “Vương triều Trần: Tầm vóc lịch sử và giá trị thời đại - Kỷ niệm 800 năm thành lập (1226-2026)” do Viện Trần Nhân Tông, ĐHQGHN; Hội Khoa học lịch sử Việt Nam và Hội đồng họ Trần Việt Nam đồng tổ chức thứ Bảy, ngày 10/1/2026 tại Hoàng thành Thăng Long, 19C Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội, tr. 705-719. Xem toàn văn bài viết tại đây. 

TÓM TẮT: Bài viết phân tích mô hình quản lý phi tập trung của thời Trần, một mô hình có sự dung hòa độc đáo giữa tính tập quyền và quyền tự chủ rộng rãi của cộng đồng làng xã cũng như các lực lượng địa phương. Bằng cách lý giải những thành tố cốt lõi như cơ chế tự quản làng xã, “phân quyền mềm” giữa trung ương và địa phương, kiểm soát quyền lực bằng uy tín - đạo đức, và hệ thống quân sự phân cấp, bài viết chỉ ra rằng chính sự linh hoạt thể chế này đã tạo nên sức mạnh hội tụ toàn dân tộc, góp phần quyết định trong ba lần kháng chiến chống Nguyên - Mông. Trên cơ sở phân tích đó, bài viết đưa ra những gợi mở quan trọng cho quá trình triển khai Nghị quyết 27-NQ/TW về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới, bao gồm: thiết kế thể chế phân quyền có kiểm soát, tăng cường tự quản cộng đồng, xây dựng mô hình kiểm soát quyền lực đa tầng dựa trên pháp luật và dữ liệu, cũng như đổi mới cơ chế nhân sự theo hướng chuyên nghiệp và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Những kinh nghiệm thời Trần, nếu được tiếp cận khoa học và vận dụng có chọn lọc, có thể góp phần quan trọng yvào cải cách mô hình quản trị quốc gia hiện nay.

TỪ KHÓA: Quản trị nhà nước; Phi tập trung; Thời Trần; Nhà nước pháp quyền; Nghị quyết 27-NQ/TW; quản trị đa trung tâm.

DIGITAL TECHNOLOGY AND PARLIAMENTARY QUESTIONING: INSTITUTIONAL CONDITIONS FOR ACCOUNTABILITY IN COMPARATIVE PERSPECTIVE

 Ho Thi Huong

University of Law, Vietnam National University, Hanoi (VNU-UL), Hanoi, Vietnam 

(Main Author)

https://orcid.org/0009-0001-1872-3704

Nguyen Minh Tuan

University of Law, Vietnam National University, Hanoi (VNU-UL), Hanoi, Vietnam 

(Corresponding Author)

https://orcid.org/0009-0007-0650-986X

Veredas do Direito (Scopus/WoS/ESCI)

Vol. 23 No. 1 (2026): Veredas do Direito, v. 23, n. 1 2026

DOI: https://doi.org/10.18623/rvd.v23.n1.4170

All authors contributed equally to the development of this article

Link to download here

Abstract

This paper examines how digital technologies are transforming parliamentary questioning processes in the United Kingdom, Singapore, and Vietnam. While technology has contributed to faster procedures, greater transparency, and enhanced accountability, thereby reshaping the exercise of political power, its effects vary significantly across national contexts. The study proposes a four-level framework for digital transformation in parliamentary questioning, ranging from basic procedural digitization to advanced models that enable citizen co-creation of the questioning agenda. Based on this framework, the paper offers policy implications for improving the effectiveness and accountability of parliamentary questioning in the digital age.

Keywords: Parliament; Parliamentary Questioning; Digital Technology; Accountability; Digital Governance.

REGULATING LEGAL ETHICS IN VIETNAM: INSTITUTIONAL CHALENGES, NORMATIVE FRAMEWORKS AND REFORM IMPERATIVES

Minh Tuan Nguyen

Associate Professor and Acting Dean of the Faculty of Theory, History of State and Law, University of Law, Vietnam National University, Hanoi, Vietnam

https://orcid.org/0009-0007-0650-986X

Thi My Hanh Dang

Master of law of the Faculty of Theory, History of State and Law, University of Law, Vietnam National University, Hanoi, Vietnam

https://orcid.org/0009-0008-6755-4880

Jurnal Cita Hukum (WoS/ESCI)

Vol. 13 No. 3 (2025): Winter Edition (In Press)

DOI: https://doi.org/10.15408/jch.v13i3.46850

Abstract:

This article analyzes Vietnam’s regulatory mechanisms for legal ethics using institutional theory and comparative legal analysis. It explores how ethical standards can move beyond aspirational guidelines to become enforceable norms within a modern rule-of-law system. Applying a normative-analytical approach and case studies from Germany, the UK, the US, and Australia, the study identifies four core pillars of an effective mechanism: (i) ethical standards, (ii) independent supervisory institutions, (iii) transparent disciplinary procedures, and (iv) public accountability. Findings show Vietnam’s framework remains fragmented, administratively dependent, and lacks independent oversight and public participation. Ethical codes are non-binding, while enforcement is internalized, compromising transparency and trust. The article proposes five reforms: interdisciplinary ethical codes, partial legal codification, independent ethics committees, public feedback mechanisms, and situational ethics education. Together, these aim to build a dynamic governance system supporting integrity and accountability in legal practice. This research contributes to debates on regulatory governance in transitional legal systems and offers insights for designing context-sensitive, enforceable ethical frameworks.

Keywords: Legal ethics, regulatory governance, disciplinary systems, institutional accountability, comparative law

GIẢI MÃ CHỦ NGHĨA HIỆN THỰC PHÁP LÝ MỸ: AI THỰC SỰ LÀM LUẬT?

Nguyễn Minh Tuấn

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà nội

Tạp chí Luật sư Việt Nam, Số 7/2025, đăng ngày 8/7/2025, truy cập tại đây

(LSVN) - Chủ nghĩa hiện thực pháp lý Mỹ (American Legal Realism) ra đời vào đầu thế kỷ XX và thực tế đã vượt ra khỏi biên giới nước Mỹ, trở thành một lý thuyết pháp luật có sức ảnh hưởng đến nhiều nước trên thế giới. Cách tiếp cận pháp luật của trường phái này có gì đặc biệt? Tại sao cách tiếp cận hiện thực này lại có vai trò và sức ảnh hưởng lớn như vậy? Trong bài viết này, tác giả sẽ trình bày khái quát quá trình ra đời, những nội dung lý thuyết chủ yếu của chủ nghĩa hiện thực pháp lý Mỹ. Ngoài ra, tác giả cũng bình luận về những đóng góp cũng như những vấn đề còn bỏ ngỏ hoặc gây tranh cãi trong những nội dung lý thuyết này.