QUYỀN CƠ BẢN CÓ THỂ BỊ TỪ BỎ HAY KHÔNG? – TIẾP CẬN TỪ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ Ở ĐỨC VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM

Nguyễn Minh Tuấn

Tạp chí Pháp luật và Thực tiễn

Đón đọc trong số 67/2026

Tóm tắt: Bài viết tiếp cận vấn đề từ bỏ quyền cơ bản (Tiếng Đức: Grundrechtsverzicht) dưới góc độ lý luận hiến pháp và thực tiễn tài phán Hiến pháp với trọng tâm là các phán quyết của Toà án Hiến pháp Đức. Thông qua việc hệ thống hóa các quan điểm học thuật và phân tích các phán quyết tiêu biểu của Tòa án Hiến pháp Liên bang Đức, bài viết làm rõ giới hạn pháp lý của sự đồng ý trong việc làm suy giảm hiệu lực bảo vệ của quyền cơ bản. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sự đồng ý của cá nhân chỉ có giá trị pháp lý khi không làm phương hại đến nội dung bảo vệ cốt lõi của quyền và chức năng của Hiến pháp. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một cách tiếp cận phân biệt nhằm đánh giá giá trị pháp lý của sự đồng ý trong từng tình huống cụ thể, đồng thời rút ra các gợi ý hoàn thiện tư duy bảo vệ quyền con người trong bối cảnh pháp luật Việt Nam.

Từ khoá: Quyền cơ bản; từ bỏ quyền; sự đồng ý; bảo vệ cốt lõi của quyền; hiến pháp Đức; thực tiễn xét xử của Toà án Hiến pháp Đức.

RETHINKING VIETNAM'S LEGAL SYSTEM FOR A NEW DEVELOPMENT ERA

 

Nguyen Minh Tuan 

Rethinking Vietnam’s legal system for a new development era.  

Multidisciplinary Science Journal (Scopus), 

Vol. 8 Issue 11 (2026), e2026704

Published in 08 May 2026

DOI: https://10.31893/multiscience.2026704

Download click here: https://malque.pub/ojs/index.php/msj/article/view/15680/6592

Abstract

Vietnam's legal architecture is still marked by conceptual ambiguity, doctrinal fragmentation, and a strong administrative legacy that limits coherence, predictability, and adaptive capacity. This article re-examines Vietnam's legal system in light of current reform demands, especially the implementation of Resolution No. 66-NQ/TW and the broader transition toward a development-oriented and rule-of-law-based state. The study pursues three objectives: first, to synthesize major contemporary theories of the legal system; second, to assess their analytical value for Vietnam's institutional context; and third, to formulate feasible reform directions for the next stage of legal development. Methodologically, the article adopts a qualitative design that combines doctrinal analysis, structured document review, and functional comparison. The corpus includes foundational legal theory, selected Vietnamese scholarship, constitutional and legislative texts, and comparative materials from Germany, the United Kingdom, Singapore, and Malaysia published or in force between 1994 and 2025. The analysis shows that Vietnam's current legal order is weakened by three interrelated problems: an underdeveloped theoretical foundation, a rigid branch-based organization that produces procedural overlap, and an overly statute-centered understanding of legal sources. In response, the article proposes five mutually reinforcing reform directions: consolidating a composite doctrinal framework centered on the rule of law, developmental law, rights-based law, risk regulation, and legal minimalism; replacing compartmentalized procedures with integrated regulatory pathways; broadening legal sources beyond statutes; strengthening compatibility review for international commitments; and transforming the electronic code into an interoperable governance platform. It further argues that these reforms will face bureaucratic resistance unless accompanied by sequencing, accountability mechanisms, judicial safeguards, and digital implementation capacity. By linking legal theory to institutional design, the article offers a more operational framework for restructuring Vietnam's legal system in the new development era.

Keywords: rule of law; plural source; regulatory minimalis; e-governance; comparative jurisprudence 

ĐỘC LẬP CỦA LUẬT SƯ: NHÌN TỪ ĐẠO ĐỨC NGHỀ LUẬT VÀ THIẾT KẾ THỂ CHẾ

Nguyễn Minh Tuấn 

Trong bối cảnh cải cách tư pháp và hoàn thiện nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay, một loạt vấn đề mới liên quan đến nghề luật sư đang được đặt ra: từ câu chuyện chủ tịch xã có quyền tước chứng chỉ hành nghề luật sư hay không, đến việc thí điểm cho phép cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan công an/quân đội có thể làm “luật sư công”, rồi đến việc mở rộng nghĩa vụ tố giác tội phạm đối với cả những thông tin mà luật sư tiếp cận từ thân chủ. Thoạt nhìn, nhiều người cho rằng đây chỉ là những vấn đề mang tính kỹ thuật liên quan đến tổ chức nghề nghiệp luật sư. Tuy nhiên, xét từ góc độ lý luận pháp luật, tất cả đều quy tụ về một câu hỏi cốt lõi: những thay đổi này có thực sự làm cho nghề luật sư độc lập hơn không, có được bảo đảm trên nền tảng đạo đức nghề luật sư không và những thay đổi này có đang đi ngược với các yêu cầu về đạo đức trong Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam hiện hành không?